Woonwagenbewoners

Woonwagenbewoners in beeld, Frans Weeber

In Nederland leven ongeveer 35.000 woonwagenbewoners en 3.000 zigeuners. Er zijn circa 5.000 woonwagen- en zigeunerkinderen in de leerplichtige leeftijd. Om de onderwijsdeelname van deze kinderen te bevorderen, zijn sinds 1985 projecten voor onderwijs aan woonwagen- en zigeunerleerlingen (OWWZ-projecten) ingericht.
Centrale personen binnen deze projecten zijn de onderwijsconsulent, die vooral een brugfunctie vervullen tussen de leerlingen en de ouders aan de ene kant en de scholen aan de andere kant.
OWWZ-projecten werden tot 2006 gefinancierd vanuit het gemeentelijk onderwijsachterstandenbeleid (GOA); vanaf dat jaar worden deze gelden voor het grootste deel uitgekeerd aan de schoolbesturen. Aan de hand van een kort historisch overzicht en zes beschrijvingen van OWWZ-projecten wordt in de publicatie 'OWWZ in beeld', van de KPC Groep, het belang van de specifieke aandacht van deze doelgroep geschetst. Een enkel voorbeeld:

Spel in de wagen en Opstap Opnieuw
In hoofdstuk 4, 'Kinderen leren nu langer door dan hun ouders', vertellen Inge Straten en Jolanda Reichard hoe zij als onderwijsconsulenten samen met spelbegeleidster Jannie Jansen in Arnhem werken aan de onderwijsdeelname van woonwagen- en zigeunerkinderen. Reichard begon als spelbegeleidster van het project Spel in de wagen. “Daar willen bijna alle gezinnen graag aan meedoen. Ook deze ouders willen dat hun kinderen zich goed ontwikkelen en een eigen juf in de wagen vinden ze fantastisch. Ze zijn zeker geïnteresseerd in de opvoeding van hun kinderen en ze kijken regelmatig naar opvoedkundige televisieprogramma’s, zoals ‘De Opvoedpolitie’. Voor mij is dat vaak een goede opening om over de opvoeding van hun kinderen te praten.' (...)
Door de deelname aan 'Spel in de wagen' en 'Opstap Opnieuw' is er al in een vroeg stadium contact met de ouders. Reichard: “We stimuleren zoveel mogelijk dat de kinderen naar een peuterspeelzaal gaan. Uit de praktijk blijkt dat de meeste vierjarige woonwagenen zigeunerkinderen hun schoolloopbaan met een achterstand beginnen en die lopen ze later niet meer in. Een van de oorzaken is dat de thuistaal en de schooltaal behoorlijk van elkaar verschillen. Bovendien hebben de meeste ouders zelf niet meer dan een paar jaar basisonderwijs gevolgd. (p. 19-20)

Spelkoffer
OWWZ-consulente Hester van der Paauw meldt dat ze in Groningen bezig zijn een nieuw programma voor opvoedingsondersteuning te ontwikkelen, onder de naam 'Spelkoffer'. Meer informatie: www.owrs.nl.

F. Weeber, 'OWWZ in beeld', Den Bosch: KPC-groep, 2006, 45 p. Te bestellen en te downloaden van www.kpcgroep.nl